Küresel Yapay Zeka Düzeltmesi ve BIST 100 Üzerindeki Olası Etkileri

Giriş: Küresel Teknoloji Piyasalarında Yeni Bir Dönem

Küresel piyasalar, son dönemde yapay zeka (YZ) teknolojilerine yönelik yüksek beklentilerle önemli bir ralliye sahne olmuştu. Ancak son gelişmeler, özellikle ABD borsalarında teknoloji devlerinin liderliğindeki YZ hisselerinde keskin bir düzeltmeyi beraberinde getirdi. Çin merkezli DeepSeek'in tetiklediği bu satış dalgası, Nvidia gibi sektör lideri şirketlerin hisselerinde çift haneli düşüşlere neden olarak piyasalardaki risk iştahını önemli ölçüde azalttı. Bu durum, yatırımcıların, YZ hisselerindeki aşırı değerlemeler ve potansiyel krediye dayalı büyüme konusunda endişelerini artırdı.

Piyasa Analisti Murat olarak, bu makalede küresel teknoloji sektöründeki bu düzeltmenin derinlemesine analizini sunacağım. Özellikle ABD'deki bu gelişmelerin, Türkiye piyasaları üzerindeki dolaylı etkilerini, BIST 100 endeksi özelinde teknik analiz perspektifiyle değerlendireceğim. Aktif yatırımcılar için bu tür dönemlerde piyasa dinamiklerini anlamak ve stratejilerini buna göre ayarlamak kritik önem taşımaktadır. Zira küresel sermaye hareketleri ve yatırımcı psikolojisi, yerel piyasaları doğrudan etkileyebilme potansiyeli taşımaktadır. Bu analitik yaklaşım, yatırımcıların piyasa belirsizliği ve doğru zamanlama konusundaki pain point'lerine ışık tutmayı hedeflemektedir.

Küresel Teknoloji Sektöründeki Düzeltme ve Nedenleri

Yapay zeka odaklı hisseler, geçtiğimiz aylarda benzeri görülmemiş bir yükseliş trendi sergilemişti. Ancak son süreçte yaşanan keskin düşüşler, bu ralliye ilişkin bazı temel endişeleri gün yüzüne çıkardı. ABD piyasalarında Nasdaq endeksinde gözlemlenen düşüşler, özellikle YZ altyapısı sağlayan şirketlerin hisselerinde yoğunlaştı. Nvidia gibi lider oyuncuların hisse değerlerinde %16'yı aşan günlük kayıplar, sektördeki genel risk algısının değiştiğini gösteriyor.

Bu düzeltmenin temel nedenleri arasında, sektördeki aşırı değerlemeler ve bazı yatırımcıların kar realizasyonuna gitme isteği öne çıkıyor. Ayrıca, Çin'den gelen DeepSeek gibi yeni rakiplerin piyasaya girişi, rekabetin artacağı ve marjların baskılanabileceği endişesini doğurdu. Bu durum, piyasada bir süredir hakim olan "YZ balonu" söylemlerini güçlendirdi. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, bazı analizler, YZ şirketlerinin büyümesinin arkasındaki kredi akışlarının sürdürülebilirliği konusunda soru işaretleri barındırdığını belirtmektedir. Bu, 1990'lardaki teknoloji balonunu anımsatan bir "YZ borçlanma çılgınlığı" potansiyeline işaret etmektedir. Bu tür bir finansman yapısı, piyasalardaki herhangi bir olumsuz haber akışında volatiliteyi artırma potansiyeline sahiptir.

Bilgi Notu: Yapay zeka sektöründeki hızlı değerlenmeler, şirketlerin gelecekteki kazanç beklentilerini bugüne taşımasıyla açıklanabilir. Ancak bu beklentilerin gerçekleşmemesi veya rekabetin artması durumunda, ani ve keskin düzeltmeler yaşanması kaçınılmaz hale gelebilir. Yatırımcıların bu dinamikleri dikkatle takip etmesi gerekmektedir.

Bu gelişmeler, yatırımcıların artık sadece büyüme potansiyeline değil, aynı zamanda şirketlerin finansal sağlığına ve sektördeki rekabet koşullarına da odaklanmaya başladığını göstermektedir. Küresel çapta artan faiz oranları ve parasal sıkılaşma politikaları da yüksek büyüme potansiyeli olan ancak henüz kar elde edemeyen şirketler üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Bu makroekonomik faktörler, teknoloji hisselerindeki düzeltmenin şiddetini artırabilecek ek risk unsurları olarak değerlendirilmelidir.

BIST 100 Üzerindeki Dolaylı Etkiler ve Korelasyon

Küresel piyasalardaki önemli gelişmeler, özellikle gelişmekte olan piyasalar (GOP) üzerinde dolaylı ancak güçlü etkiler yaratır. ABD teknoloji hisselerindeki sert düşüşler, küresel risk iştahını azaltarak sermayenin daha güvenli limanlara yönelmesine neden olabilir. Bu durum, Türkiye gibi yüksek büyüme potansiyeli olan ancak volatiliteye açık piyasalar için olumsuz bir sinyal olarak algılanabilir.

BIST 100 endeksi, her ne kadar doğrudan ABD teknoloji şirketleriyle birebir korelasyon göstermese de, küresel yatırımcı sentimentindeki değişimlerden etkilenmektedir. Yabancı yatırımcıların risk algısındaki bozulma, portföylerindeki gelişmekte olan piyasa hisselerinden çıkışlara yol açabilir. Bu, BIST 100'de genel bir satış baskısı yaratma potansiyeli taşır. Özellikle Türkiye'de teknoloji ve yazılım sektöründe faaliyet gösteren şirketler, küresel emsallerindeki değerleme baskısından dolaylı olarak etkilenebilir.

Geçmiş verilere bakıldığında, küresel likiditenin daraldığı veya risk iştahının azaldığı dönemlerde BIST 100'de de düşüşler yaşandığı gözlemlenmiştir. Bu bağlamda, ABD piyasalarındaki YZ düzeltmesi, BIST 100 için olası bir belirsizlik dönemi sinyali vermektedir. Ancak Türkiye ekonomisinin kendine özgü dinamikleri ve yerel yatırımcı ilgisi, bu tür dış şokların etkisini bir ölçüde dengeleyebilir. Yine de, küresel dalgalanmaların BIST 100 üzerindeki potansiyel etkilerini göz ardı etmemek, veri odaklı bir yaklaşım benimsemek gereklidir.

BIST 100 Teknik Analizi ve Destek/Direnç Seviyeleri

Küresel piyasalardaki satış baskısı, BIST 100 endeksi için de dikkatle izlenmesi gereken teknik seviyeleri gündeme getirmektedir. Analizlerimize göre, endeksin kritik destek ve direnç seviyeleri, yatırımcılar için önemli referans noktaları olacaktır. Mevcut piyasa koşullarında, BIST 100'ün orta vadeli yükseliş trendi korunmakla birlikte, kısa vadede volatilite artışı beklenebilir.

Güncel verilere göre, BIST 100 endeksi için ilk önemli destek seviyesi 9.800 puan civarında bulunmaktadır. Bu seviyenin altında bir kapanış, satış baskısının artabileceğine ve endeksin 9.500 ve hatta 9.200 seviyelerine kadar geri çekilebileceğine işaret edebilir. Özellikle 50 günlük hareketli ortalamanın altında bir seyir, teknik görünümde zayıflama olarak yorumlanacaktır. Diğer yandan, endeksin toparlanma eğilimine girmesi durumunda, 10.200 puan seviyesi ilk önemli direnç noktasıdır. Bu seviyenin üzerinde kalıcılık sağlanması, yükseliş potansiyelini yeniden gündeme getirebilir ve 10.500 puan bandına doğru bir hareketlenme görülebilir.

RSI (Göreceli Güç Endeksi) gibi momentum göstergeleri incelendiğinde, BIST 100'de bir miktar güç kaybı gözlemlenmektedir. RSI'ın 50 seviyesinin altına inmesi, satış baskısının arttığına dair bir sinyal olarak kabul edilirken, MACD (Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama) göstergesinde negatif kesişimler yaşanması, kısa vadeli düşüş eğiliminin güçlendiğini gösterebilir. Yatırımcıların bu göstergeleri günlük ve haftalık bazda takip etmeleri, pozisyon yönetimleri açısından kritik öneme sahiptir.

Pratik Bilgiler: Aktif Yatırımcılar İçin Stratejiler

Piyasalarda yaşanan bu tür volatil dönemlerde aktif yatırımcılar için izlenebilecek bazı stratejiler bulunmaktadır. Öncelikle, portföy çeşitlendirmesi her zamankinden daha önemli hale gelmektedir. Tek bir sektöre veya varlık sınıfına aşırı odaklanmak yerine, farklı sektörlere ve düşük korelasyonlu varlıklara yatırım yapmak, riskin dağıtılmasına yardımcı olabilir. Bu, özellikle küresel teknoloji hisselerindeki düzeltmenin etkilerini minimize etmek adına kritik bir adımdır.

İkinci olarak, teknik analiz becerilerini geliştirmek ve güncel piyasa verilerini sürekli takip etmek elzemdir. Destek ve direnç seviyelerinin doğru belirlenmesi, işlem stratejilerinin oluşturulmasında temel bir rol oynar. Fiyat hareketlerini ve hacim analizlerini dikkatle incelemek, olası trend dönüşlerini veya devam formasyonlarını erken tespit etmeye yardımcı olabilir. Stop-loss (zarar durdurma) emirlerinin etkin kullanımı, beklenmedik piyasa hareketlerine karşı korunma sağlamanın en önemli yollarından biridir.

Son olarak, haber akışını ve makroekonomik verileri yakından izlemek, piyasa beklentilerini doğru tahmin etmek açısından değerlidir. Küresel enflasyon verileri, merkez bankası politikaları ve jeopolitik gelişmeler, piyasa üzerinde belirleyici etkiler yaratabilir. Bu bilgiler ışığında, yatırım kararlarınızı rasyonel ve veri odaklı bir şekilde almak, karlı yatırım hedeflerinize ulaşmanızda önemli bir rol oynayacaktır. Panik satışlarından kaçınmak ve uzun vadeli perspektifi korumak, başarılı bir yatırımcının temel özelliklerindendir.

İstatistik ve Veri: Küresel ve Yerel Göstergeler

Küresel piyasalarda gözlemlenen değişimler, rakamlarla daha net anlaşılmaktadır. ABD borsalarında teknoloji hisselerindeki ortalama düşüş, son bir haftada %8-15 bandında seyrederken, özellikle YZ çip üreticileri ve ilgili yazılım şirketlerinde bu oranlar %20'yi aşmıştır. Nasdaq 100 endeksi, zirve seviyesinden %7'lik bir geri çekilme yaşarken, S&P 500 endeksindeki düşüş %3 civarında kalmıştır.

Türkiye piyasalarına baktığımızda, BIST 100 endeksi, küresel satış baskısına rağmen güçlü bir duruş sergilemeye çalışmaktadır. Ancak son iki günde gözlemlenen %1.5'lik geri çekilme, küresel rüzgarların etkisinin başladığına işaret edebilir. İşlem hacimlerinde ise son düşüşlerle birlikte %15'lik bir artış yaşanması, kar realizasyonlarının hacimli gerçekleştiğini göstermektedir. Dolar/TL kuru 32.50 seviyelerinde istikrarlı seyrederken, gram altın fiyatları ons altındaki düşüşe rağmen 2.450 TL seviyelerindeki direncini korumaktadır. Bu durum, yerel yatırımcının enflasyonist beklentilerle altın ve dövize olan ilgisinin devam ettiğini göstermektedir.

Sonuç: Veri Odaklı Yaklaşım ve Piyasanın Nabzını Tutma

Küresel yapay zeka sektöründe yaşanan düzeltme, piyasalarda yeni bir dönemin habercisi olabilir. ABD borsalarındaki bu volatilite, BIST 100 üzerinde dolaylı da olsa etkiler yaratma potansiyeli taşımaktadır. Piyasa Analisti Murat olarak vurgulamak isterim ki, bu tür dönemlerde panik yerine, veri odaklı ve teknik analiz temelli bir yaklaşım benimsemek esastır. BIST 100'ün kritik destek ve direnç seviyeleri ile momentum göstergelerinin yakından takibi, yatırım kararlarının rasyonel bir temele oturtulması açısından büyük önem taşımaktadır.

Yatırımcıların, küresel risk iştahındaki değişimleri, sermaye akışlarını ve makroekonomik göstergeleri titizlikle izlemesi gerekmektedir. Portföy çeşitlendirmesi ve risk yönetimi stratejileri, bu belirsizlik ortamında sermayenin korunması ve karlı yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi için vazgeçilmezdir. Piyasanın nabzını tutmak ve dinamiklere hızlıca adapte olmak, uzun vadeli başarı için anahtardır. Piyasa Bültenim ile piyasanın nabzını tutun!